Noticias

  • Investigadores confirmen la presencia del llobu cerval boreal na cornisa cantábrica fai 12.000 años

    10 de Setiembre 2015

    Un equipu de la Universidá d'Uviéu participa nun estudiu que demuestra con analís d'ADN que l'enigmáticu animal conocíu como llobu cerval yera realmente llobu cerval euroasiático

    Les amueses d'ADN revelaron que los exemplares atopaos nel norte d'España correspuenden al llobu cerval euroasiático, una especie que vive inda en bona parte d'Europa y Asia y que s'escastó nel nuesu país fai aprosimao un sieglu.

    L'enigmáticu animal conocíu como llobu cerval, del qu'esistíen referencies documentales y del que los cazadores del norte d'España falaben dende diba sieglos, trabábase realmente del llobu cerval euroasiático o boreal (Lynx lynx). Un estudiu publicáu na revista Journal of Zoology, nel que participa la Universidá d'Uviéu, demuestra agora qu'esti esquivu animal habitó na Cornisa Cantábrica, tamién n'Asturies, fai, siquier, ente 12.000 y 400 años.

    Los investigadores analizaron restos d'ocho animales topaos por espeleólogos nes torques del norte d'España, dos d'ellos n'Asturies, o calteníos en museos como l'Arqueolóxicu de Cantabria. Estudiaron tamién otros ocho exemplares procedentes de Dinamarca y oldearon toos ellos con llobos cervales actuales y antiguos recoyíos en trabayos previos. ¿Resultaos? Les amueses d'ADN revelaron que los exemplares atopaos nel norte d'España correspuenden al llobu cerval euroasiático, una especie que vive inda en bona parte d'Europa y Asia y que s'escastó nel nuesu país fai aprosimao un sieglu.

    Dos investigadores de la Universidá d'Uviéu formaron parte del equipu. Son Carlos Nores, profesor del departamentu de Bioloxía d'Organismos y Sistemes ya investigador del Indurot, y Diego Álvarez Lao, del departamentu de Xeoloxía. Carlos Nores destaca que lo importante d'esti trabayu ye que, per primer vegada, confírmase tantu morfolóxica como molecularmente que l'animal del que falaben los cazadores va sieglos, conocíu na Cornisa Cantábrica como llobu cerval, yera realmente'l llobu cerval euroasiático o boreal. "Unu de los aspeutos d'interés d'esti trabayu ye qu'enllaza temporalmente los datos paleontolóxicos del llobu cerval boreal na península ibérica, que van dende fai 12.000 años hasta fai daqué más de 400, colos datos históricos, qu'empiecen nel sieglu XV y estiéndense hasta mediaos del XX", comenta l'investigador del Indurot.

    La investigación apurre amás otru aspeutu importante. "Confírmase que nos montes del norte namá esistía llobu cerval boreal, ente que l'ibéricu, dende l'apaición del so conxénere nórdicu, quedó confináu a la parte d'ambiente mediterráneu de la península", añede Carlos Nores.

    Los científicos asturianos apurrieron dos exemplares topaos en Quirós y na Sierra del Sueve pal trabayu publicáu na revista ‘Journal of Zoology'

    Asturies contribuyó al estudiu con restos de dos exemplares topaos en Quirós y na Sierra del Sueve. La investigación dexó datar l'antigüedá de dambos animales. El de Quirós morrió fai 1.751 años y el d'El Sueve, fai 4.707 años. "Son muncho más antiguos de lo que faía pensar primeramente l'aspeutu de los sos güesos", sorraya l'investigador asturianu.

    L'exemplar del Pozu'l Llobu cerval (Sierra del Sueve) foi atopáu en 1989 nun pozu con una cayida de 30 metros y presentóse nun estudiu nun congresu de la Sociedá Española pal Caltenimientu y Estudiu de los Mamíferos (SECEM) en 1999. L'exemplar de la cueva de los Cinchos (Quirós) foi topáu en 2010 nuna torca de 50 metros de fondura asitiada nel Parque Natural de les Ubiñas La Mesa, na que tamién s'atoparon restos humanos. La cadarma completa d'esti llobu cerval estrayose en septiembre de 2012 y depositóse nel Muséu de Xeoloxía de la Universidá d'Uviéu. Los restos humanos correspuenden a un neñu de la Edá de Bronce.

    Más allá del so datación, Nores apunta otra conclusión relevante. Y ye que los estudios xenéticos realizaos pol equipu d'investigación confirmen tamién que'l llobu cerval boreal foi'l postreru de los grandes predadores en llegar a la península, fai aprosimao 12.000 años, y el primeru n'escastase. ¿Por qué? L'investigador de la Universidá d'Uviéu señala trés causes. La primera la persecución humana. El llobu cerval boreal, de mayor porte que l'ibéricu, mataba ganáu menor. La segunda, la deforestación. Y, la tercera, la escasez de preses, frutu d'una cayida importante de la población de llebres y corzos a mediaos del pasáu sieglu.

    El trabayu publicáu esta selmana pol Journal of Zoology ta robláu por investigadores del Centru Mistu UCM-ISCIII, ente los que s'atopa Juan Luis Arsuaga, codirector de Atapuerca y premio Príncipe d'Asturies. L'equipu de Atapuerca contactó cola Universidá d'Uviéu porque yera conocedor de los trabayos publicaos por Carlos Nores sobre l'afayu d'un exemplar de llobu cerval boreal n'Asturies. Los investigadores asturianos cuntaron cola collaboración de la Federación d'Espeleoloxía del Principáu d'Asturies y de la Dirección Xeneral de Recursos Naturales de la Conseyería de Desenvolvimientu Rural y Recursos Naturales.

    Títulu del artículu

    Ancient DNA reveals past existence of Eurasian lynx in Spain

    Autores

    R. Rodríguez-Varela y N. García (Centru Mistu, Universidá Complutense de Madrid–Institutu de Salú Carlos III d'Evolución y Comportamientu Humanos)

    C. Nores y D. Álvarez Lao (Indurot y Departamentu de Xeoloxía, Universidá d'Uviéu)

    R. Barnett (Centre for GeoGenetics, Natural History Museum of Denmark, Copenhagen, Denmark)

    J. L. Arsuaga (Centru Mistu, Universidá Complutense de Madrid–Institutu de Salú Carlos III d'Evolución y Comportamientu Humanos)

    C. Valdiosera (Centru Mistu, Universidá Complutense de Madrid–Institutu de Salú Carlos III d'Evolución y Comportamientu Humanos y Department of Archaeology, Environment and Community Planning Faculty of Humanities and Social Sciences, Trobar University, Melbourne, Australia)

    Imaxes:


Buscar