Noticias

  • Un estudiu asitia en más de 350.000 años l'orixe de la cueva Torca La Texa nos Picos d'Europa

    26 de Ochobre 2015

    Investigadores de la Universidá d'Uviéu revelen cómo se formó esta torca, allugada a un kilómetru de los Llagos de Cuadonga, mientres el Pleistocenu Mediu o inclusive en dómines previes

    Torca La Texa atópase nel Parque Nacional de los Picos d'Europa, onde s'alcuentren el 14% de les torques más fondes del mundu.

    La cueva Torca La Texa, asitiada a un kilómetru al sur de los Llagos de Cuadonga, anicióse fai más de 350.000 años, mientres el Pleistocenu Mediu o inclusive en dómines previes. Esta ye una de les principales conclusiones a les que llegó un estudiu realizáu por investigadores de la Universidá d'Uviéu que foi publicáu na revista internacional Geomorphology.

    Torca La Texa atópase nel Parque Nacional de los Picos d'Europa, onde s'alcuentren el 14% de les torques más fondes del mundu. La cueva oxeto d'estudiu inclúi 2,6 kilómetros de conductos soterraños qu'algamen una fondura máxima de 215 metros. Daniel Ballesteros, investigador del Departamentu de Xeoloxía y primer firmante del artículu, destaca que, colos sos 350.000 años, Torca La Texa ye muncho más antigua que la última glaciación que modeló'l relieve del Cordal Cantábricu ente fai 120.000 y 11.600 años.

    Ello ye que según Ballesteros, esta cueva tien de formar parte de les torques de más edá del Cordal Cantábricu yá que s'atopa nes sos zones más altes, a diferencia d'otros cuévanos de la mariña asturiana, como Pedrete Bustillo o El Pindal, onde nun se llograron edaes cimeres a 300.000 años.

    Los trabayos realizaos revelaron que l'orixe de Torca La Texa empezó col desenvolvimientu de dos niveles de galeríes horizontales cuando la cota freática (la superficie de la masa d'agua soterraño) atópase ente 1.170 y 1.270 metros sobre'l nivel de mar actual. Daniel Ballesteros añede que güei el nivel freáticu atópase a 835 metros sobre la rasante del mar, lo qu'indica que se produció un descensu de 400 metros. Esta cayida favoreció que los cursos d'agües soterrañes adquirieren trayectories descendentes y xeneraren cascaes en pozos verticales d'hasta 100 metros de fondura. Esti fenómenu foi causáu pol llevantamientu del relieve de los Picos d'Europa, al que, según recuerda esti investigador, tamién se acomuñar el encajamiento de los ríos y la formación de cañones y escobios como'l Gargüelu del Ríu Cares.

    L'estudiu consistió básicamente nel llevantamientu de la topografía de la cueva, la confección d'un modelu 3D del cuévanu y l'ellaboración d'un mapa xeomorfolóxicu de la torca. Daniel Ballesteros sorraya qu'estos documentos amuesen que'l cuévanu estudiáu ta formada por una complexa rede de pozos verticales, galeríes horizontales y ramples inclinaes que se comuniquen ente sigo. Nel so interior, estos conductos presenten sedimentos de ríos soterraños, espeleotemas (estalactites, estalagmites y tendalaes) y desprendimientos de roques.

    El trabayu apunta a que'l cuévanu, con 2,6 kilómetros de conductos soterraños, forma parte de les más antigües del Cordal Cantábricu

    Pa conocer la edá de los distintos momentos nos que se formó la cueva, los investigadores realizaron tamién dataciones d'estos espeleotemas por aciu el métodu de desintegración radiactiva del Uraniu/Torio. El sistema, que s'aplicó sobre cuatro espeleotemas, concluyó que trés tienen una antigüedá de 65.000, 156.000 y 185.000 años. El cuartu superó la llende de detección de la prueba polo que namá puede dicise que tien más de 350.000 años.

    Los investigadores tuvieron que solicitar la collaboración de dellos grupos d'espeleoloxía pa realizar el trabayu de campu por cuenta de les dificultaes d'accesu al covarón. Los equipos qu'emprestaron el so sofitu son: Polifemo d'Uviéu, el Diañu Burllón de Corvera d'Asturies, el Cuasacas de Trubia, el GES Montañeiros Celtas de Vigo y la SIS del Centre Excursionista de Terrassa.

    L'estudiu foi publicáu na revista internacional Geomorphology, una de les publicaciones con más impactu na so área de conocencia. Esti estudiu forma parte coles mesmes de la tesis doctoral de Daniel Ballesteros, centrada na xeomorfoloxía y xeoloxía de les cueves de Picos d'Europa, dirixida polos profesores Montserrat Jiménez Sánchez y Joaquín García Sansegundo, del Departamentu de Xeoloxía de la Universidá d'Uviéu.

    La tesis ta financiada pol Programa Severu Ochoa y pol proyectu "Caracterización xeomorfolóxica y geocronológica de cuévanos kársticas nel Parque Nacional de Picos d'Europa" (GEOCAVE), costeado pol Organismu Autónomu de Parques Nacionales. El trabayu ta incluyíu tamién dientro de les actividaes del Grupu d'Investigación GeoQuo de la Universidá d'Uviéu nel que participen amás científicos del Institutu de Ciencies de la Tierra Jaume Almera (CSIC) de Barcelona y de la Unidá d'Uviéu del Institutu Xeolóxicu y Mineru d'España. L'estudiu cuntó amás cola collaboración de la dirección y personal del Parque Nacional de los Picos d'Europa y de los sos pastores.

    Artículu

    "A multi-method approach for speleogenetic research on alpine karst caves. Torca La Texa shaft, Picos d'Europa (Spain)"

    Geomorphology 247 (2015) 35–54

    Daniel Ballesteros, Montserrat Jiménez-Sánchez, Santiago Giralt, Joaquín García-Sansegundo, Mónica Meléndez-Asensio


    Semeyes: Santiago Ferreras y Daniel Ballesteros

    Imaxes:


Buscar