Noticias

  • Afayen n'Asturies una cría de mamut y unu de los mayores conxuntos de rinoceronte lanudo de la Península

    10 de Avientu 2013

    Investigadores de la Universidá d'Uviéu consiguieron recuperar unu de los conxuntos faunísticos de clima fríu más abondosos de la península ibérica

    Megaloceros o venáu xigante. / Ilustración orixinal de Diego Álvarez Lao

    Fai unos 35.000 años, una cría de mamut d'un añu d'edá y con una esperanza de vida de 60 años que caminaba polo que güei ye Puertes de Vidiago (Asturies) alloñar de la menada y del cuidu vixilante de la so madre y arimóse a una zona peligrosa.

    "Tratar d'una depresión del terrén, llamada dolina de colapsu, que desaguaba nuna de les innumberables cueves del sosuelu del oriente asturianu", esplica Diego Álvarez Lao, profesor del departamentu de xeoloxía de la Universidá d'Uviéu y coordinador de la escavación de Jou Puerta, que los sos resultancies acaben de publicar na revista Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology.

    Al igual que los otros 33 animales que compartieron la suerte del pequenu mamut mientres los 6.000 años en que se caltuvo abiertu'l furacu que comunicaba cola cueva, una vegada que cayó dientro l'animal foi incapaz d'engatar poles parés del cuévanu y salir al esterior -si ye qu'entá siguía vivu tres l'impactu-.

    "Gran parte de los restos que recuperemos correspuenden a individuos xuveniles, menos esperimentaos y desconocedores de los peligros del terrén, como ye'l casu de los dos rinocerontes lanudos d'ente seis y siete año y un pequenu lleopardu, entá con dientes de lleche toos ellos", señala'l paleontólogu. 

    Un rinoceronte hercúleo 

    Ente los restos de rinoceronte lanudo recuperaos, Álvarez Lao destaca "un húmeru d'estraordinariu tamañu y robustez que poles sos dimensiones perteneció a unu de los mayores rinocerontes lanudos que s'han documentado nel rexistru fósil de too el mundu".

    Con 105 restos correspondientes a trés individuos (dos nuevos y un adultu vieyu), "el conxuntu correspondiente a esta especie topáu en Jou Puerta resultó ser unu de los más ricos de la Península Ibérica" afirma Álvarez Lao. Concretamente, esplica'l paleontólogu, l'equipu consiguió estrayer un quexal inferior "perbién caltenida", restos d'una estremidá anterior "bien completa", vértebres, una maxana y otros restos "de casi toles partes del cuerpu, amás de numberosos dientes aisllaos".

    El mayor venáu de la hestoria natural

    Pero los rinocerontes lanudos nun fueron los únicos colosos yá escastaos que corrieron la mesma suerte. Nel H.ou Puerta tamién quedó atrapáu un exemplar del mayor venáu qu'esistió na hestoria de la evolución: un megaloceros o venáu xigante.

    "Tratar d'una especie pocu frecuente nos xacimientos ibéricos, y de la qu'en Jou Puerta pudimos recuperar fragmentos d'un estil descomanáu", destaca Álvarez Lao. Ello ye que ente los estremos de dambos estiles había una distancia (valumbu) de tres metros y mediu, y cada estil midía en redol a un metro ochenta dende la base hasta'l so estremu. El mesmu cérvidu midía más de dos metros namá hasta la cruz (el costazu" del animal).

    Los herbívoros, una ventana al clima ancestral

    La condición de trampa natural y posterior cobertoria con folla y piedres del xacimientu non yá dexó que los güesos lleguen al presente nun escepcional estáu de caltenimientu, protexíos de la erosión y l'acción fragmentadora de los carnívoros. Amás, una trampa d'estes característiques, esplica Álvarez Lao, evita la selección presente en xacimientos resultáu de l'actividá de depredadores, tanto humanos como animales, que podíen llindase a cazar unes poques especies d'acordies coles sos preferencies alimenticies.

    "Cuidao que los animales cayíen por azar nel furacu, el xacimientu de Jou Puerta apurre una amuesa bastante representativa de la fauna d'herbívoros que poblaba la área cantábrica mientres el tiempu en que tuvo abierta'l cuévanu, que coincide con dalgunos de los episodios más fríos de la última glaciación", señala'l paleontólogu y profesor de la Universidá d'Uviéu.

    Al respective de la fauna carnívora, el fechu de qu'apaecieren restos d'un solu exemplar frente a 33 herbívoros débese principalmente a que los primeres, cola so meyor visión espacial, son pocu propensos sufrir esti tipu d'accidentes, esplica Álvarez Lao. Sicasí, "los herbívoros apúrrennos un mayor índiz d'información sobre'l clima d'aquel periodu, cuidao que s'especialicen nun tipu d'alimentación vexetal propia d'un clima, ente que los carnívoros son más adaptables", afirma'l paleontólogu.

    Un territoriu, fauna de trés ambientes

    La presencia nel xacimientu de Jou Puerta d'herbívoros propios de climes glaciales como'l mamut y el rinoceronte lanudo, escases nos xacimientos ibéricos, indica que los restos depositar nun momentu de clima bien fríu y grebu, conclúi l'investigador. Sicasí, la especie más abondosa topada en Jou Puerta ye'l venáu, que xunto colos corzos topaos suelen tar acomuñaos a climes templaos.

    Esta convivencia de faunes glaciares y de climes templaos nun mesmu territoriu que Diego Álvarez Lao punxo de manifiestu apocayá "ye una peculiaridá de los xacimientos ibéricos, especialmente de la zona cantábrica, que nun se rexistra n'otros llugares d'Europa", resalta l'investigador.

    Y magar que el xacimientu atópase anguaño a 28 metros sobre'l nivel del mar, la presencia d'especies alpines como'l robecu y la cabra montés, impropies d'esa altitú, deber a la particular orografía de la zona, con montes de más de 1.000 metros d'altitú a cinco kilómetro de la cueva. A día de güei, y tres escavase'l xacimientu de Jou Puerta, la cueva que la allugaba sumió so l'Autovía del Cantábricu.

    Imaxes:


Buscar